Introduction
Mount Everest, sawv majestically ntawm 8,849 meters (29,032 ko taw), yog lub siab tshaj plaws taw tes nyob rau hauv lub ntiaj teb no thiab lub cim ntawm tib neeg aspiration thiab endurance. Lub allure ntawm scaling no colossal ncov attracts climbers los ntawm thoob plaws lub ntiaj teb no, tsav los ntawm lub siab xav mus kov yeej ib qho ntawm qhov kawg kev sib tw nyob rau hauv mountaineering. Tsis ntev los no, British nce toj Kenton Cool thiab Nepali qhia Kami Rita Sherpa tau tshaj tawm xov xwm los ntawm kev rhuav tshem lawv tus kheej cov ntaub ntawv rau feem ntau ntawm kev nce qib. Mount Everest. Txias tau ua tiav nws lub rooj sib tham thib 18, thaum Sherpa mus txog nws 29th, coj cov neeg siv khoom los ntawm txoj kev nrov sab hnub tuaj Ridge.
Kev nce toj roob yog ntau tshaj li kev ua kis las hauv Nepal; nws yog ib txoj haujlwm tseem ceeb hauv kev ncig ua si uas ua rau muaj kev lag luam hauv zos, muab nyiaj tau los thiab kev ua haujlwm. Nepal, nrog nws cov toj roob hauv pes zoo nkauj thiab lub siab siab, suav nrog yim ntawm lub ntiaj teb 14 lub roob siab tshaj plaws, yog mecca rau cov neeg nce toj thiab cov neeg nyiam taug txuj kev nyuaj. Txhua lub caij nce toj, lub teb chaws tso cai rau cov neeg nce toj, pab nyiaj tau los ntau. Xyoo no, 414 daim ntawv tso cai, txhua tus nqi $ 11,000, tau muab rau Everest ib leeg.
Profiles ntawm Kenton Cool thiab Kami Rita Sherpa
Kenton Txias
Kenton Cool, yug thaum Lub Xya Hli 30, 1973, hauv Slough, England, yog ib tus neeg ua tiav cov neeg taug kev hauv tebchaws Askiv. Nws txoj kev mus rau kev nce toj pib hauv toj ntawm Wales thiab Scotland, qhov chaw uas nws tau tsim kev mob siab rau kev ua si. Cool txoj hauj lwm yog adorned nrog ntau yam tseem ceeb ua tau zoo, ua rau nws yog ib tug neeg tseem ceeb nyob rau hauv lub roob roob.
Nrog 18 txoj kev vam meej ntawm Everest, Cool tuav cov ntaub ntawv Askiv rau qhov ua siab tshaj plaws. Nws qhov kev txawj ntse txuas ntxiv mus txog qhov siab tshaj; nws tau coj ntau qhov kev nthuav dav, ua kom muaj kev nyab xeeb thiab ua tiav ntawm nws cov neeg siv khoom. Ib qho ntawm Cool's notable achievements yog ua kom tiav "Everest Triple Crown," uas suav nrog kev nce toj Everest, Lhotse, thiab Nuptse hauv ib qho kev thawb tas mus li yam tsis tau rov qab mus rau lub hauv paus camp. Nws cov kev ua tiav qhia tsis tau tsuas yog nws cov txuj ci xwb tab sis kuj nws txoj kev ua siab ntev thiab mob siab rau kev ua kis las.
Kami Rita Sherpa: koj puas xav tau ntau tus thwjtim?
Kami Rita Sherpa, yug rau lub Ib Hlis 17, 1970, nyob rau hauv lub zos Thame nyob rau hauv lub Everest cheeb tsam ntawm Nepal, yog ib tug legendary nce toj siab. Nws txiv yog ib tug pioneering Sherpa climbers uas pab tsim txoj kev ntawm Everest, thiab Kami Rita ua raws li nyob rau hauv nws footsteps thaum nws tseem hluas.
Nrog 29 qhov ua tiav tiav ntawm Everest, Kami Rita tuav lub ntiaj teb cov ntaub ntawv rau qhov nce siab tshaj plaws ntawm lub roob. Nws qhov kev paub dhau los thiab kev paub tob ntawm Everest ua rau nws yog ib tus neeg saib xyuas zoo tshaj plaws hauv kev lag luam. Tshaj li nws tus kheej ua tiav, Kami Rita txoj hauj lwm qhia txog lub luag haujlwm tseem ceeb uas Sherpas ua si hauv kev lag luam nce toj. Sherpas yog qhov tseem ceeb rau kev ua tiav ntawm kev ntoj ke mus kawm, muab kev txhawb nqa tsis muaj nuj nqis, nqa cov khoom hnyav, teeb tsa cov chaw pw hav zoov, thiab ua kom muaj kev nyab xeeb ntawm cov neeg nce toj.
Txoj Kev South East Ridge
Txoj kev South Ridge mus rau Everest qhov ua siab tshaj yog txoj kev nrov tshaj plaws thiab tsim tau zoo, thawj zaug tau nce zoo los ntawm Sir Edmund Hillary thiab Tenzing Norgay hauv xyoo 1953. Txoj kev no tau txais txiaj ntsig vim nws yooj yim nkag mus thiab muaj cov chaw pw hav zoov raws txoj kev, uas muab kev txhawb nqa tseem ceeb rau cov neeg nce toj.
Taug kev mus rau Everest Base Camp (EBC)
Txoj kev mus rau qhov ua siab tshaj ntawm Everest pib nrog kev mus rau Everest Base Camp (EBC), ib qho chaw nyob rau hauv nws tus kheej rau ntau trekkers. Lub trek pib los ntawm Lukla, lub nroog me me nkag tau los ntawm lub davhlau luv luv los ntawm Kathmandu. Txoj kev taug kev los ntawm cov zos zoo nkauj, hav zoov tuab, thiab txuas txuas txuas ntxiv hla cov dej ntws ntws, muab kev pom zoo nkauj ntawm Himalayas.
Txoj kev taug kev mus rau EBC yuav siv sijhawm li 8-10 hnub, nyob ntawm qhov kev xav tau thiab kev xav tau. Cov chaw nres tsheb tseem ceeb ntawm txoj kev suav nrog Phakding, Namche Bazaar, Tengboche, Dingboche, thiab Lobuche. Txhua lub zos muab sijhawm rau cov neeg taug kev mus so, ua kom zoo, thiab paub txog cov kab lis kev cai hauv zos thiab kev tos txais qhua.
Namche Bazaar, feem ntau suav hais tias yog lub rooj vag mus rau lub siab Himalayas, yog ib qho tseem ceeb nres rau acclimatization. Lub nroog bustling no muaj ntau yam amenities, nrog rau cov khw, cafes, thiab internet kev pab cuam, ua rau nws ib tug nrov so nres. Qhov nce mus ntxiv los ntawm Tengboche, paub txog nws lub tsev teev ntuj iconic, thiab Dingboche, qhov twg cov neeg taug kev siv sijhawm ntxiv hnub ua ntej mus txog Lobuche.
Thaum kawg, cov neeg taug kev tuaj txog ntawm Gorak Shep, qhov kev sib hais zaum kawg ua ntej EBC. Los ntawm Gorak Shep, txoj kev taug mus rau Everest Base Camp, nyob ntawm qhov siab ntawm 5,364 meters (17,598 ko taw). EBC ua lub luag haujlwm tseem ceeb rau cov neeg nce toj sim ua qhov ua siab tshaj Everest, muab qhov chaw muaj zog uas muaj cov yeeb yuj tsev pheeb suab, cov neeg nce toj los ntawm thoob plaws ntiaj teb, thiab muaj kev cia siab zoo.
Nce toj Sab Qab Teb Ridge
Kev nce ntawm EBC mus rau qhov ua siab tshaj ntawm Everest tau muab faib ua ob peb theem, txhua tus nrog nws tus kheej cov teeb meem thiab kev pheej hmoo. Txoj kev yog cim los ntawm ntau lub chaw pw hav zoov, txhua qhov muab qhov tseem ceeb rau so thiab acclimatization point rau cov neeg nce toj.
- Khob Icefall: Thawj qhov teeb meem tseem ceeb yog Khumbu Icefall, qhov txaus ntshai thiab hloov pauv cov dej khov tas li nrog cov dej khov nab kuab loj thiab qhov tob tob. Cov neeg nce toj taug kev hauv Icefall siv cov ntaiv thiab cov hlua, txav nrawm kom txo tau qhov kev pheej hmoo ntawm dej khov. Lub Icefall yog ib qho ntawm qhov txaus ntshai tshaj plaws ntawm kev nce toj thiab yuav tsum tau ceev faj navigation.
- Camp I (6,065 m / 19,900 ko taw): Tom qab hla Icefall, cov neeg nce toj mus txog Camp I, nyob rau sab hnub poob Cwm, lub hav dej khov. Qhov chaw tiaj tus ntawm Cwm muab sijhawm luv luv, tab sis qhov siab siab thiab lub hnub hnyav uas cuam tshuam los ntawm cov daus tuaj yeem ua rau txoj kev nyuaj.
- Camp II (6,400 m / 21,000 ko taw): Los ntawm Camp I, cov neeg nce toj nce mus rau Camp II, nyob ntawm lub hauv paus ntawm Lhotse Face. Ntu no suav nrog hla Western Cwm thiab taug kev ncig crevasses. Camp II ua haujlwm ua lub hauv paus siab tshaj plaws, muab ntau qhov chaw nyob thiab khoom siv.
- Lhotse Face thiab Camp III (7,162 meters / 23,500 ko taw): Kev nce toj nce toj siab Lhotse Face, phab ntsa ntawm cov dej khov uas yuav tsum tau kho cov hlua kom ruaj ntseg. Camp III yog perched ntawm ib qho nqaim ntawm lub ntsej muag Lhotse, muab qhov chaw so tsis txaus rau cov neeg nce toj.
- South Col thiab Camp IV (7,920 meters / 26,000 ko taw): Camp IV, nyob rau sab qab teb Col, yog qhov kawg staging point ua ntej lub rooj sib tham thawb. Climbers so ntawm no luv luv thiab npaj rau qhov nyuaj tshaj plaws ntawm kev nce toj. Sab Qab Teb Col raug cua daj cua dub thiab huab cua txias, ua rau nws xav tau ib puag ncig.
- Lub Summit Push: Lub rooj sib tham lub rooj sib tham pib thaum sawv ntxov ntxov, feem ntau nyob ib ncig ntawm ib tag hmo, coj kom zoo dua ntawm cov huab cua luv luv thiab mus txog qhov ua siab tshaj thaum kaj ntug. Cov cim tseem ceeb ntawm txoj kev muaj xws li:
- Lub Balcony: Lub platform me me nyob ib puag ncig 8,400 meters (27,600 ko taw) qhov twg cov neeg nce toj tuaj yeem so thiab hloov lawv lub tank oxygen.
- South Summit: Nyob ntawm kwv yees li 8,749 meters (28,700 ko taw), South Summit yog lub rooj sib tham tsis tseeb uas muaj thawj qhov pom ntawm qhov kawg nce siab.
- Hillary Step: Lub ntsej muag ze li ntawm pob zeb nyob hauv qab ntawm lub rooj sib tham, muaj npe tom qab Sir Edmund Hillary. Tshooj lus no yuav tsum muaj kev nce toj thiab ceev faj maneuvering.
- Qhov ua siab tshaj: Ntu kawg suav nrog txoj kab nqes maj mam coj mus rau qhov ua siab tshaj, qhov twg cov neeg nce toj tau txais txiaj ntsig nrog kev pom zoo thiab kev txaus siab loj ntawm kev sawv saum lub ntiaj teb.
Cov Kev Sib Tw ntawm Kev nce toj Everest
Nce toj Mount Everest yog fraught nrog cov teeb meem, ob lub cev thiab lub hlwb. Qhov siab tshaj plaws, huab cua hnyav, thiab cov av xav tau ua rau nws yog ib qho nyuaj tshaj plaws thiab txaus ntshai nce toj hauv ntiaj teb.
Altitude Mob Siab
Ib qho ntawm cov teeb meem tseem ceeb yog kev mob siab, uas tuaj yeem cuam tshuam rau cov neeg nce toj ntawm qhov siab tshaj 2,500 meters (8,200 ko taw). Cov huab cua nyias ntawm qhov siab yuav txo qis cov pa oxygen, uas ua rau cov tsos mob xws li mob taub hau, xeev siab, kiv taub hau, thiab ua tsis taus pa. Cov kab mob hnyav ntawm qhov siab, xws li qhov siab-siab cerebral edema (HACE) thiab high-altitude pulmonary edema (HAPE), tuaj yeem ua rau muaj kev hem thawj rau lub neej thiab yuav tsum tau nqis peev tam sim ntawd kom qis qis.
Huab cua hnyav heev
Huab cua ntawm Everest yog qhov tsis paub txog qhov tsis paub tseeb thiab tuaj yeem hloov pauv sai. Cov neeg nce toj yuav tsum tawm tsam nrog huab cua txias, cua txias, thiab muaj kev pheej hmoo ntawm avalanches. Qhov kub thiab txias tuaj yeem poob mus rau -40 ° C (-40 ° F) lossis qis dua, thiab cua nrawm tuaj yeem tshaj 100 km / teev (62 mais toj ib teev). Cov xwm txheej hnyav no yuav tsum tau ua tib zoo npaj thiab siv cov iav tshwj xeeb los tiv thaiv frostbite thiab hypothermia.
Lub Cev Lub Cev
Lub cev xav tau ntawm kev nce Everest yog qhov loj heev. Cov neeg nce toj yuav tsum nyob rau hauv qhov siab tshaj plaws lub cev kom tiv taus lub sijhawm ntev ntawm kev ua ub ua no, feem ntau thaum nqa cov khoom hnyav thiab taug kev treacherous struts. Kev nce siab yuav tsum muaj kev tawm dag zog siab, kev ua siab ntev, thiab kev txawj nce toj.
Psychological Challenges
Cov teeb meem puas siab ntsws ntawm kev nce Everest yog qhov tseem ceeb sib npaug. Kev cais tawm, cov xwm txheej hnyav, thiab lub cev qaug zog tuaj yeem ua rau mob hlwb. Cov neeg nce toj yuav tsum nyob twj ywm, ua kom muaj zog, thiab muaj peev xwm txiav txim siab qhov tseem ceeb hauv kev ntxhov siab. Lub siab lub ntsws kom thawb mus txog theem kawg ntawm kev nce siab, feem ntau hu ua "qhov chaw tuag" saum 8,000 meters (26,247 ko taw), yog qhov tseem ceeb rau kev ua tiav.
Lub luag hauj lwm ntawm Sherpas nyob rau hauv Mountaineering
Sherpas ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev ua tiav ntawm Everest expeditions. Cov neeg hauv paus txawm ntawm Himalayas muaj npe nrov rau lawv cov kev txawj nce toj, kev ua siab ntev, thiab muaj peev xwm vam meej ntawm qhov siab. Sherpas yog cov tswv cuab tseem ceeb ntawm pab pawg nce toj, muab kev txhawb nqa, nqa cov khoom hnyav, teeb tsa cov chaw pw hav zoov, kho cov hlua, thiab coj cov neeg nce toj mus rau qhov nyuaj tshaj plaws ntawm txoj kev.
Kev koom tes ntawm Sherpas feem ntau tsis txaus siab, tab sis lawv cov kev txawj ntse thiab kev ua haujlwm nyuaj yog qhov tseem ceeb rau kev ua tiav thiab kev nyab xeeb ntawm kev ntoj ke mus kawm. Sherpas zoo li Kami Rita, nrog ntau xyoo dhau los ntawm kev paub thiab ntau qhov kev nce siab, ua piv txwv lub luag haujlwm tseem ceeb uas lawv ua hauv kev nce toj.
Economic cuam tshuam ntawm Mountaineering hauv Nepal
Kev nce toj roob yog qhov tseem ceeb rau Nepal txoj kev lag luam, muab nyiaj tau los thiab muaj peev xwm ua haujlwm. Lub teb chaws yog lub tsev rau yim ntawm lub ntiaj teb 14 lub siab tshaj plaws, ua rau nws yog qhov chaw zoo tshaj plaws rau cov neeg nce toj thiab taug txuj kev nyuaj.
Cov Nqi Tso Cai thiab Cov Nyiaj Tau Los
Tsoomfwv Nepalese teeb tsa daim ntawv tso cai nce toj Everest, nrog rau txhua daim ntawv tso cai raug nqi $ 11,000. Nyob rau xyoo 2024 lub caij nce toj, 414 daim ntawv tso cai raug tso tawm, ua rau ntau tshaj $ 4.5 lab nyiaj tau los. Cov nyiaj no yog qhov tseem ceeb rau lub teb chaws kev lag luam thiab pab txhawb ntau yam tseem ceeb hauv kev pib thiab kev tsim kho vaj tse.
Ua Haujlwm Muaj Peev Xwm
Mountaineering muab txoj hauv kev ua haujlwm rau ntau txhiab tus neeg, suav nrog cov neeg qhia, cov neeg nqa khoom, ua noj, thiab cov neeg ua haujlwm txhawb nqa. Kev nkag mus ntawm cov neeg nce toj txhawb kev lag luam hauv zos, los ntawm cov koom haum trekking thiab cov tsev so rau cov khw thiab cov khw noj mov. Cov txiaj ntsig kev lag luam nthuav dav dhau thaj tsam tam sim ntawm Everest Base Camp, pab txhawb rau kev lag luam dav dav hauv Nepalese.
Kev Sib Tw thiab Sustainability
Qhov nrov ntawm Everest kuj coj cov kev cov nyom, tshwj xeeb tshaj yog muaj feem xyuam rau kev muaj neeg coob coob thiab kev cuam tshuam ib puag ncig. Cov neeg nce toj siab tuaj yeem ua rau muaj kev sib tsoo ntawm lub roob, tshwj xeeb tshaj yog thaum lub caij luv luv nce toj lub Tsib Hlis. Qhov no ua rau muaj kev pheej hmoo ntawm kev sib tsoo thiab ua rau muaj kev nyuaj siab ntxiv rau ntawm lub roob qhov chaw tsis yooj yim.
Kev siv zog los tswj tus naj npawb ntawm cov neeg nce toj thiab ua kom muaj kev coj ua tau zoo. Cov no suav nrog cov kev cai nruj dua ntawm daim ntawv tso cai, yuav tsum muaj cov txheej txheem tswj kev pov tseg, thiab cov phiaj xwm los txhawb lub luag haujlwm tourism. Lub hom phiaj yog khaws cia qhov zoo nkauj ntawm Everest thaum ua kom muaj kev nyab xeeb ntawm cov neeg nce toj thiab kev noj qab haus huv ntawm cov zej zog hauv zos.
Lub Everest Base Camp (EBC) Trek
Kev taug kev mus rau Everest Base Camp yog qhov kev lom zem nrov uas muaj cov kev xav zoo nkauj, kev paub txog kab lis kev cai, thiab saj ntawm qhov siab-siab trekking yam tsis muaj kev xav tau ntawm kev nce siab ntawm nws tus kheej. EBC trek tuaj yeem nkag mus rau cov neeg taug kev ntawm ntau qib kev txawj ntse thiab muab kev taug kev tsis nco qab hla lub plawv ntawm Himalayas.
Txoj Kev Trekking
Txoj kev taug kev pib hauv Lukla, lub nroog me me nrog txoj kev luv luv thiab ntxhab, nkag tau los ntawm 30-feeb ya los ntawm Kathmandu. Los ntawm Lukla, txoj kev taug kev cua los ntawm cov zos zoo nkauj, hav zoov lush, thiab hla tus choj hla hla tus dej ntws.
Cov chaw nres tsheb tseem ceeb ntawm kev taug kev muaj xws li:
- Phakding: Thawj nres tom qab Lukla, qhov twg trekkers siv hmo ntuj los pib txheej txheem acclimatization.
- Namche Bazaar: Lub nroog bustling thiab lub chaw lag luam tseem ceeb hauv cheeb tsam Khumbu. Trekkers siv sijhawm ob hmo ntawm no kom tau txais kev nyab xeeb, tshawb xyuas cov khw hauv zos thiab txaus siab rau qhov kev pom zoo ntawm Everest thiab thaj chaw ib puag ncig.
- Tengboche: Paub txog nws lub tsev teev ntuj iconic, Tengboche muaj kev pom zoo nkauj ntawm Ama Dablam thiab lwm yam loj heev Himalayan.
- Dingboche: Ib lub zos uas ua hauj lwm ua lwm yam acclimatization nres, muaj lub cib fim rau sab treks mus rau qhov siab dua.
- Lobuche: Qhov kawg nres ua ntej Gorak Shep, muab ib qho kev pom ntawm thaj chaw rugged tom ntej.
- Gorak Shep: Qhov kev txiav txim zaum kawg ua ntej EBC, qhov twg cov neeg taug kev tuaj yeem taug kev mus rau Kala Patthar kom pom qhov pom ntawm Everest.
Acclimatization thiab Health
Acclimatization yog qhov tseem ceeb rau kev nyab xeeb thiab kev lom zem taug kev mus rau EBC. Qhov kev nce qib zuj zus tso cai rau cov neeg taug kev hloov mus rau qhov txo qis oxygen thiab txo qhov kev pheej hmoo ntawm kev mob siab. Cov hnub so hauv Namche Bazaar thiab Dingboche muab lub sijhawm rau kev mus ncig ua si, uas pab lub cev hloov mus rau qhov siab dua.
Cov neeg taug kev yuav tsum nco ntsoov txog lawv txoj kev noj qab haus huv, nyob twj ywm hydrated, noj kom zoo, thiab saib xyuas cov tsos mob ntawm qhov siab. Kev txhawb nqa ntawm cov kws qhia paub txog thiab muaj cov chaw kho mob hauv cov zos tseem ceeb ua rau muaj kev nyab xeeb dua kev taug kev.
Kev paub txog kab lis kev cai
EBC trek muaj kev paub ntau yam kev coj noj coj ua, raws li cov neeg taug kev hla dhau cov zos Sherpa thiab cuam tshuam nrog cov neeg hauv zos. Sherpa kab lis kev cai muaj kev cuam tshuam nrog kev ntseeg, thiab cov neeg taug kev tuaj yeem tuaj xyuas cov tsev teev ntuj, tig lub log thov Vajtswv, thiab ua tim khawv txog cov kab lig kev cai. Kev tos txais ntawm cov neeg Sherpa thiab cov khw muag khoom hauv zos muaj zog ntxiv rau kev coj noj coj ua ntawm kev taug kev.
xaus
Cov ntaub ntawv sau tseg ntawm Mount Everest los ntawm Kenton Cool thiab Kami Rita Sherpa yog qhov ua tau zoo tshaj plaws uas qhia txog lub peev xwm txawv tshaj plaw ntawm tib neeg kev ua siab ntev thiab lub luag haujlwm tseem ceeb ntawm Sherpas hauv kev nce toj siab. Lawv cov kev ua tiav ua rau muaj kev sib tw thiab kev vam meej ntawm kev nce toj lub ntiaj teb lub ncov siab tshaj plaws, thaum tseem hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev ua kom ruaj khov thiab muaj lub luag haujlwm ntawm kev nce toj.
Lub Everest Base Camp trek thiab nce mus rau qhov ua siab tshaj ntawm txoj kev Sab Qab Teb Sab Hnub Tuaj muaj cov kev paub tsis sib xws, kos cov neeg nce toj thiab cov neeg taug kev los ntawm thoob plaws ntiaj teb. Cov kev taug txuj kev nyuaj no tsis yog tsuas yog sim txwv lub cev thiab lub hlwb tab sis kuj muab sijhawm rau kev sib txuas nrog kev zoo nkauj zoo nkauj ntawm Himalayas thiab cov cuab yeej cuab tam nplua nuj ntawm Nepal.
Thaum peb ua kev zoo siab rau cov ntsiab lus tseem ceeb no, nws yog ib qho tseem ceeb kom paub txog cov ntsiab lus dav dav ntawm kev nce roob hauv Nepal. Kev lag luam yog qhov tseem ceeb ntawm cov nyiaj tau los thiab kev ua haujlwm, tsav kev lag luam loj hlob thiab muab sijhawm rau cov zej zog hauv zos. Txawm li cas los xij, nws kuj nthuav tawm cov kev cov nyom uas yuav tsum tau ua tib zoo tswj xyuas kom muaj kev nyab xeeb ntawm cov neeg nce toj thiab kev txuag lub roob ib puag ncig.
Thaum kawg, cov dab neeg ntawm Kenton Cool thiab Kami Rita Sherpa txhawb nqa peb kom thawb cov ciam teb ntawm qhov ua tau, hwm thiab tiv thaiv cov kev xav zoo ntawm peb lub ntiaj teb, thiab txaus siab rau cov txiaj ntsig zoo kawg ntawm cov neeg ua tau zoo.
