I-Holi, eyaziwa nangokuthi i- “Umkhosi Wemibala,” ingenye yemikhosi ethandwa kakhulu futhi egujwa kakhulu Nepal. Lo mkhosi ugujwa ngentshiseko nesasasa elikhulu ngabantu babo bonke ubudala, izinkolo, nezizinda zomphakathi ezweni lonke. Umkhosi weHoli kukholakala ukuthi wavela eNdiya futhi usugubhe izinkulungwane zeminyaka. Igujwa ngosuku lwenyanga egcwele yenyanga yamaHindu iPhalguna, evame ukuwa ngasekupheleni kukaFebhuwari noma ekuqaleni kukaMashi. Le bhulogi izocubungula imininingwane yomkhosi we-Holi e-Nepal, okuhlanganisa nomlando wawo, ukubaluleka kwawo, nokuthi ugujwa kanjani.
Umlando we-Holi Festival e-Nepal:
Umlando womkhosi we-Holi eNepal ugxile kakhulu ezinganekwaneni zamaHindu. Ngokwenganekwane yamaHindu, lo mkhosi ukhumbula ukunqoba kokuhle kunobubi. Indaba ithi kwakukhona inkosi yamademoni okuthiwa u-Hiranyakashipu, eyayithole isibusiso eNkosini uBrahma esamenza wangahlulwa. Wazikhukhumeza futhi wafuna ukuba wonke umuntu embusweni wakhe amkhulekele njengonkulunkulu. Nokho, indodana yakhe uPrahlad yenqaba ukumkhulekela futhi esikhundleni salokho yakhetha ukukhulekela iNkosi uVishnu. Inkosi yathukuthela yagana unwabu futhi yayala udadewabo, uHolika, owayengenakusha, ukuba angene emgodini ovuthayo noPrahlad emathangeni akhe. Nokho, isivikelo saphezulu seNkosi uVishnu samsindisa uPrahlad, futhi uHolika washiswa waba umlotha. Ngakho umkhosi waziwa ngokuthi “Holika Dahan,” okusho ukushiswa kweHolika.
Ukubaluleka Komkhosi we-Holi e-Nepal:
Umkhosi we-Holi ugujwa ukwamukela ukufika kwentwasahlobo kanye nokukhumbula ukunqoba kokuhle phezu kobubi. Yisikhathi futhi sokuthi abantu baxolele bakhohlwe, badedele amagqubu nemizwa ebuhlungu, baqale kabusha. Umkhosi uwuphawu lothando, ubunye, nokuzwana, futhi uhlanganisa abantu bezigaba, izivumokholo nezinkolo ezihlukahlukene.
Umgubho we-Holi Festival e-Nepal:
Umkhosi weHoli eNepal ugujwa ngesasasa nenjabulo enkulu, futhi uthatha izinsuku ezimbili. Usuku lokuqala lwaziwa ngokuthi "Chhoti Holi" noma "Holika Dahan." Ngalolu suku, abantu babuthana ezindaweni zomphakathi, okuhlanganisa amathempeli, imigwaqo, namapaki, ukuze babase umlilo futhi benze isiko elaziwa ngokuthi “Holika Dahan.” Umlilo ovuthayo uvutha ngokhuni omisiwe, amahlamvu, nobulongwe benkomo, futhi kukholakala ukuthi ufanekisela ukushiswa kobubi nokubi.
Ngosuku lwesibili lomkhosi, owaziwa ngokuthi “iRangwali Holi” noma “iDhulandi,” abantu babuthana emigwaqweni, ezindlini nasezindaweni zomphakathi ukuze badlale ngemibala. Abantu bagcobana ngempushana namanzi anombala, basebenzisa izibhamu zamanzi, amabhaluni namanzi okuchela ukuze bathelelane ngamanzi. Imibala esetshenziswa phakathi nomkhosi yenziwa ngezithako zemvelo ezifana nezimbali, amakhambi, nemifino, futhi ibhekwa njengophawu lwenjabulo nenjabulo.
Ngaphandle kwamasiko esintu, abantu baphinde balungise ukudla okukhethekile namaswidi alo mkhosi. Omunye wamaswidi athandwa kakhulu aphekwa phakathi nomkhosi “iGujiya,” okuwukhekhe othosiwe ogcwele ukhoya olunoshukela nezithelo ezomile. Okunye ukudla okudumile kufaka phakathi i-“Thandai,” okuyisiphuzo esisekelwe obisini esifakwe amantongomane nezinongo, kanye ne-“Dahi Bhalla,” okuwukudla okwenziwa ngamadombolo kadali ophakwa neyogathi ne-chutney.
Izinguquko Zesifunda Emkhosini we-Holi e-Nepal:
Umgubho weHoli uyahlukahluka ezifundeni ezahlukene zaseNepal, okhombisa ukuhlukahluka kwamasiko okucebile kwezwe. Kwe Isifunda saseTerai, ikakhulukazi emadolobheni afana ne-Birgunj, i-Janakpur, ne-Biratnagar, i-Holi igujwa ngesasasa elikhulu, ehlala izinsuku ezimbalwa ngodwendwe olukhulu, umculo, nokudansa. Abantu baseTerai benza amadili ayinkimbinkimbi, futhi izingoma zomdabu ezaziwa ngokuthi “Fagua” ziyaculwa ukuze kuphawulwe lesi senzakalo esijabulisayo. Esigodini sase-Kathmandu, imigubho ye-Holi idlangile kodwa uma iqhathaniswa nedolobha, kunemikhosi yemibala, amaphathi asemgwaqweni, nemicimbi yomculo ehleliwe ethola ukuduma entsheni.
Umkhosi uqala ngokusemthethweni ngokuphakanyiswa komkhosi othi "Chir" (i-bamboo pole ehlotshiswe ngendwangu enemibala) e-Basantapur Durbar Square, ebonisa ukuqala kwesonto le-Holi. Ezifundeni ezinamagquma, i-Holi ijwayele ukugujwa ngendlela egxile emndenini, igxile emibuthanweni emincane, ukusebenzisa imibala eyomile, nokujabulela ukudla kwendabuko. E-Pokhara, umgubho uhlanganisa imikhuba yendabuko nokuzijabulisa kwesimanje, okufaka amakhonsathi abukhoma nemigijimo yemibala eheha abantu bendawo kanye nezivakashi. Ngokuphambene, izifunda ezisezintabeni zibona i-Holi ngesizotha kakhulu ngenxa yesimo sezulu esibandayo, lapho amasiko amancane nokusetshenziswa okungokomfanekiso kwemibala kuthandwa ngaphezu kokudlala kwamanzi.
Naphezu kwalokhu kuhluka kwesifunda, umoya we-Holi usafana ezweni lonke - yisikhathi sobumbano, ukuthethelela, nokugubha. Indawo ngayinye iletha ubuhle bayo obuyingqayizivele emkhosini, okwenza i-Holi e-Nepal ibe okuhlangenwe nakho okumibalabala nokuhlukahlukene kwawo wonke umuntu.
Isiphetho:
I-Holi ingaphezu nje komkhosi ogqamile wemibala e-Nepal - iwumkhosi ogxile kakhulu emlandweni, emasikweni, nasekubalulekeni ngokomoya. Indaba kaPrahlad noHolika iyaqhubeka nokukhumbuza abantu ngokunqoba kwaphakade kokuhle phezu kobubi, okukhuthaza ukholo, ukuzinikela, nokulunga. Njengoba i-Holi iqondana nokufika kwentwasahlobo, ifanekisela ukuvuselelwa, ithemba, nokuqhakaza kobudlelwano obusha kanye nokwenzeka. Umkhosi usebenza njengenhlalo yenhlalo, eqeda imigoqo yokuhluka, inkolo, nesimo somphakathi, futhi imema wonke umuntu ukuthi agubhe ndawonye ngothando nangokuhleka.
Amasiko ka-Holika Dahan kanye nokushaywa kwemibala okudlalwayo ngesikhathi se-Rangwali Holi kugcwele incazelo engokomfanekiso, emele ukushiswa kokungabi nalutho kanye nokwamukelwa kokuhle nenjabulo. Imikhosi ye-Holi idala isimo senjabulo emsulwa, lapho uhleko lunanela khona emigwaqweni nemibala egqamile ipenda ikhanvasi yobunye nokuzwana. Ukwabelana ngamaswidi afana noGujiya neziphuzo ezipholile ezifana ne-Thandai kwengeza ukunambitheka emikhosini, kuqhubeke kuqinisa izibopho phakathi kwemindeni nabangane.
Izinhlobonhlobo zezifunda, ikakhulukazi esifundeni saseTerai, zibonisa ukuhlukahluka kwamasiko okucebile kwe-Nepal, futhi umphakathi ngamunye unezela ukunambitheka kwawo okuhlukile emkhosini. E-Kathmandu, e-Pokhara, nakwezinye izikhungo zasemadolobheni, i-Holi nayo yamukele isimanjemanje, ngemikhosi yomculo, amaphathi ka-DJ, nemicimbi yasemgwaqweni ehambisana nemikhosi yendabuko. Izivakashi ezivela emhlabeni wonke zivame ukubonakala zibamba iqhaza, okwenza i-Holi ibe umkhosi womhlaba wonke ogqamisa umoya wokungenisa izihambi wase-Nepal nokubandakanya wonke umuntu.
Ekugcineni, iHoli eNepal akuwona nje umcimbi, kodwa isipiliyoni esingokomzwelo esishiya uphawu olungenakucimeka kuwo wonke umuntu obambe iqhaza. Ifundisa izifundo zokuthethelela, ukuvuselela, kanye nenjabulo ngenkathi inikeza amazwibela emiphefumulweni enemibala yesiko lama-Nepali. Njengoba imibala igeza ebusweni nasezinhliziyweni, i-Holi iba isikhumbuzo sokuthi naphezu kokuhlukahluka kokuphila, isintu siyachuma uma sihlangene enjabulweni nasesihawuni. Kungakhathaliseki ukuthi igujwa ngokuthula phakathi komndeni noma ngokuchichimayo kuyo yonke indawo, i-Holi isalokhu iyingxenye eyigugu yamagugu amasiko aseNepal. Kungumkhosi obiza wonke umuntu ukuthi adedele izinkathazo, amukele impilo ngezandla ezimhlophe, futhi asakaze uthando olungenamingcele. Unyaka ngamunye, njengoba uHoli ebuya, alivuseleli nje izwe ngokuqhakaza kwalo kwasentwasahlobo kodwa nezinhliziyo zabantu ngesigijimi salo sobunye, ithemba, nokuphila okujabulisayo.
