Isifunda sase-Upper Mustang singenye yezingxenye ezibaluleke kakhulu kuzo zombili izici zezwe kanye nezamasiko eNepal. I-Upper Mustang ebizwa nangokuthi i-Lo-Manthang Upper Mustang inqunywa indawo enethunzi lemvula ye-Annapurna kanye nezintaba zaseDhaulagiri, ukuhamba ngezinyawo esifundeni sase-Mustang kungafinyelelwa nganoma yisiphi isikhathi ngaphandle kokukhathazeka ngeqhwa noma imvula. Isifunda sase-Mustang saseNepal sibhekwa njengoMbuso waseNepal onqatshelwe. Lesi sifunda sihlalwa ngabantu baseTibet abanamasiko namasiko abo. Le ndawo ivame ukuchazwa njengendawo engaphandle kwezintaba. Indawo ekhangayo kanye namasiko ahlukile alo muzi waseHimalaya akuyeki ukukhohlisa izivakashi.
Isifunda saseMustang singahlukaniswa sibe yizindawo ezimbili, iMustang ephezulu nengezansi. Sihlanganisa kokubili izitshalo eziluhlaza nezomile, ingxube eyingqayizivele yendawo enesihlabathi namatshe, iqala enyakatho ukusuka edolobhaneni laseKagbeni eduze komfula iKali Gandaki. Le ndawo inenqwaba yemikhondo yamaBuddha enezimbotshana, ama-gompa, ama-Monastary kanye namafulegi omthandazo anemibala, amaBuddha ahlala eduze kanye nezakhiwo ezibiyelwe ngamatshe. ILo-Manthang ingumbuso omncane we- Upper Mustang owawuyisango lokuhweba, izinganekwane zakudala zisikisela ukuthi umsunguli wobuBuddha wayehlala kule ndawo ukuze alwe nobubi. Le ndawo inenqwaba yamasiko amadala aseTibet acebile kanye nemizwa yenkolo.
Indawo engaphandle komzila wokuhamba ngesikebhe wase-Annapurna idinga imvume ekhethekile ukuze uthole ukungena. Indawo ingaphakathi kwesifunda esivinjelwe saseNepal. Uhulumeni waseNepal uzame ukuvikela imvelo kanye nobuhle bale ndawo emhlabeni wonke. Ngakho-ke izimvume ezikhethekile kanye nama-visa okufuduka ahlukene kufanele adingeke ukuze ungene esifundeni esiphezulu saseMustang eNepal.
I-Jeep drive ingumqondo ofanele we-Upper Mustang ngokukhethekile futhi yenzelwe kahle izivakashi ezifisa ukubona indawo yasendulo ngaphandle kokuhamba ngezinyawo kuze kube yilapho ziya khona, kungaba ngenxa yokuntuleka kwesikhathi noma uma zinezinkinga zokuhamba ngezinyawo kanti iRoyal Enfield Motorbike 350 / Honda CRF 250/ Royal Enfield Himalaya 411 Motorbike Tour ingenye indlela ephelele yokugibela i-Adventurous yabathandi be-adventure.
Ngokuqondene nesifunda esiphansi sesifunda sase-Mustang, isihosha esijulile emhlabeni somfula iKali Gandaki phakathi kobubanzi be-Annapurna (8,091m) kanye ne-Dhaulagiri (8,167m). Indawo yase-Lo- Manthnag ikubhulashi ngomoya owomile futhi ikujabulise ngesibhakabhaka esicwathile phakathi kwamathafa abukeka enesihlabathi. Uhambo lokwehlisa i-Mustang luqala ngeJomsom inhloko-dolobha yesifunda futhi lungena ethempelini elingcwele i-Muktinath kanye nedolobha elihle elibiyelwe ngezindonga futhi ukuhlola kule ngxenye kukuvumela ukuthi ungene ezindundumeni ezibiyelwe ngamatshe, umakhi wemvelo wezindawo ezihlaba umxhwele, futhi ujwayelane nabantu kanye nendlela yabo yokuphila eyingqayizivele yokuphila kwezimvu, ukuphila okulula kwe-Yak.
Le ndawo idume ngomkhosi weTiji , Ngaphandle kwezici zendabuko namasiko, izindela zase-Upper Mustang zilinde izihambeli zenkolo yamaBuddha. Indlela edumile yokuhamba ngezinyawo yaseMustang ilandelayo.
1. Uhambo Oluphezulu lweMustang.
2. Uhambo lweMuktinath Lo-Manthang
4. I-Upper Mustang Tiji Festival Trek
5. Upper Mustang Overland Jeep Tour
I-Upper Mustang Tiji Festival:
Umkhosi omkhulu we-Lo-Manthang Tiji uyathandeka futhi uyamangalisa. Uhambo lwe-Upper Mustang luhlanganisa amasiko endabuko kanye namadolobhana angavamile e-Mustang, imibono emangalisayo yezintaba, izindawo ezingcwele zamaBuddha namathempeli, kanye nomkhosi wezinsuku ezintathu womkhosi we-Tiji, isiko laseTibet. Abantu base-Upper Mustang bagcina izinkolo zabo. Ukuhamba ngezinyawo/ukushayela nge-Jeep/Uhambo lwebhayisikili oluya eLo ngesikhathi somkhosi we-Tiji kuyithuba elihle lokuhlola isiko lendawo laseTibet.
Isiko laseTibet kanye nendlela yokuphila yamaBuddha yaseTibet kunethonya esifundeni sase-Upper Mustang, njengoba siseduze kakhulu nomngcele waseTibet. E-Lo- Manthang, ungabona izindlu zezindela ezikhangayo ezindala kanye nezinsalela zezigodlo zasendulo nezinqaba. I-Upper Mustang yaziwa nangokuthi i-Lo ilele ngasenyakatho-ntshonalanga yobubanzi be-Annapurna I (8,091m) kanye ne-Dhaulagiri (8,167m). Ithafa laseTibet lizungeze i-Mustang engenhla ezingxenyeni ezisempumalanga, entshonalanga, nasenyakatho futhi lihlala liqinile neNepal engxenyeni eseningizimu kuphela.
UMkhosi weTiji uvame ukugubha ngenyanga kaMeyi noma kaJuni kuye ngekhalenda lawo. Ukuthatha uye eMbusweni Ongavunyelwe waseLo Manthang ukuze uthole umkhosi omkhulu wezinsuku ezintathu. Phakathi nomkhosi, uzobona izindela zidansa ezigqoke izifihla-buso ziziphatha njengamademoni. Benza izinhlobo eziningana zemidanso zishaya emoyeni ngezinkemba zazo zendabuko kanye nezingubo zendabuko zaseTibet ezimibalabala kanye nomculo.
Igama elithi Tiji livela emagameni athi "ten che" okusho ukuthi "ithemba le-dharma elikhona emhlabeni wonke". Lona umlayezo uGuru Rinpoche owasakazwa emhlabeni wonke ngenkolo yobuBuddha. Ikholelwa ukuthi i-Tiji ingumkhosi wokuvuselela intwasahlobo owenzeka ehlobo. Abantu baseLo- Manthang bakholelwa ukuthi lo mkhosi uqinisa ithemba, amandla, nokuchuma embusweni wabo kusukela ebubini.
Abantu baseLo Manthang bakholelwa ukuthi umkhosi weTiji uwumkhosi wokunqoba okuhle phezu kokubi. Umkhosi uhambelana ngokuqondile nenganekwane. Ngokusho kwenganekwane, uDorje Jono, unkulunkulu kufanele asindise umbuso kaLo ekubhubhiseni ngokulwa noyise oyidemoni. Abantu bakholelwa ukuthi unkulunkulu wazalwa kabusha ukuze anqobe amandla amabi adala ukuhlupheka emhlabeni. I-Tiji ingumkhosi ohlonishwayo esifundeni sase-Mustang. Emigubhweni yomkhosi we-Tiji abantu bendawo, abantu base-Lo Manthang bagqoka ezabo izingubo zendabuko ezimibalabala, imaski, futhi benze imidanso eyingqayizivele phambi kwesigodlo seNkosi yabo yendawo.
Ikholelwa ukuthi umkhosi weTiji waqala ngekhulu le-15. Ngesikhathi somdanso wezinsuku ezintathu ogqoke izifihla-buso, ukushaywa kwezigubhu (Dhangro) kanye nezingoma zamaBuddha kugcwele emoyeni. Futhi, phakathi nomkhosi, babonisa umdwebo wasendulo weThangka kaGuru Rimpoche Padmasambhava . Sekukonke lokhu kuyinto emangalisayo ukuhlola isigodi sase-Upper Mustang ehlobo.
Ngo-2021, abantu baseLo-Manthang bazogubha umkhosi we-Tiji ngomhlaka-30 Meyi, 31st May, kanye no-01st June.
