Nilo iranlowo?
Ọrọ lati irin ajo iwé
Agbegbe Dolpo
Ifihan si Agbegbe Dolpo
Agbègbè Dolpo wà ní apá ìwọ̀ oòrùn Nepal , ní ààlà ilẹ̀ Tibet Plateau. Wọ́n kà á sí ọ̀kan lára àwọn agbègbè tó jìnnà jùlọ tí a kò sì fọwọ́ kàn ní orílẹ̀-èdè náà, èyí tó fún àwọn tó ń rìnrìn àjò ní ìrírí aginjù gidi.
Ilẹ̀ náà ga, ó gbẹ, ó sì lẹ́wà, ó sì rán wa létí ọ̀kan lára àwọn òkè Tibet tí ó ní àwọn òkè gíga tí ó ga ju mítà 7,000 lọ àti àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ jíjìn tí ó ń gé àwọn àfonífojì náà. Dolpo bo àwọn agbègbè jíjìnnà ti Agbègbè Dolpa , títí kan Òkè àti Ìsàlẹ̀ Dolpo , a kò sì wọ́ wọn rárá ní ìfiwéra pẹ̀lú àwọn agbègbè ìrìnàjò mìíràn ní Nepal.
Agbegbe naa ni ile Shey Phoksundo National Park , eyi ti o gbajumọ fun adagun alawọ pupa ti o jin, Phoksundo , ati awọn igbo alpine ati awọn pẹtẹlẹ oke-nla nla.
Àwọn ibi mímọ́ bíi Shey Monastery pẹ̀lú ìwòran Àfonífojì Hidden ti Upper Dolpo ni ó ń fi ẹ̀mí hàn ní ẹwà àdánidá . Àwọn agbègbè kan wà tí a mọ̀ sí Dolpali tàbí Drokpa tí wọ́n ń gbé ìgbésí ayé Tibet àtijọ́, tí wọ́n sì jẹ́ ti Tibet Buddhism tí a dapọ̀ mọ́ àwọn àṣà Bon àtijọ́.
Àwọn abúlé Dolpo ní àwọn ilé tí a fi òkúta kọ́ pẹ̀lú àwọn òrùlé títẹ́jú, tí a sábà máa ń fi àsíá àdúrà aláwọ̀ ṣe lọ́ṣọ̀ọ́. Àwọn arìnrìn-àjò máa ń kọjá ní àwọn agbègbè tí ó wà ní àdádó bíi Dunai, Ringmo, àti abúlé Shey Gompa.
Àwọn ipa ọ̀nà máa ń kọjá ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọ̀nà, tí ó jìnnà sí ibi gíga gíga (lókè 5,000 mítà) , wọ́n sì máa ń ní àwọn ìran tó yàtọ̀ síra. Ìjọba Nepal ló ń ṣàkóso ọ̀nà tí wọ́n ń gbà wọlé gidigidi, nítorí náà, àwọn ìwé àṣẹ pàtàkì ni wọ́n nílò fún àwọn tó bá fẹ́ wọlé. Ìjìnnà yìí fún Dolpo ní àyíká tí kò ní àbùdá àti àṣírí.
Àwọn arìnrìn-àjò díẹ̀ ló máa ń rìnrìn-àjò yìí rí, ó sì jẹ́ ibi ìrìn àjò gidi fún àwọn olùṣàwárí tó ní ìrírí tó ń wá ọ̀nà láti bá ẹwà àti ìdákẹ́jẹ́ẹ́ Himalaya pàdé.
Geography ati awọn Iyanu Adayeba ti Agbegbe Dolpo
Ilẹ̀ Dolpo jẹ́ ibi tí ó lágbára, ó sì ní ìrísí tó yanilẹ́nu, ó sì gbayì. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ agbègbè náà ju 3,000 mítà lọ , nítorí náà ó jẹ́ aṣálẹ̀ gíga, pẹ̀lú ewéko díẹ̀.
Àwọn àfonífojì ìsàlẹ̀ gbòòrò pẹ̀lú pápá koríko àti àwọn ilẹ̀ juniper, pine àti rhododendron, àti àwọn ibi gíga gíga jẹ́ àpáta àti aṣálẹ̀. Orílẹ̀-èdè náà jẹ́ ti àwọn òkè gígún, àwọn àfonífojì jíjìn, àti àwọn àfonífojì aláìlóbìí, pẹ̀lú àwọn odò àti àwọn adágún kékeré tí ó ní yìnyín tí ó wà káàkiri ilẹ̀ náà.
Adágún tó lókìkí jùlọ ní agbègbè yìí ni Phoksundo , èyí tó ga tó mítà 3,611 . Omi aláwọ̀ búlúù tó ní àpáta àti igbó ló bo àwọn omi rẹ̀, omi tó gùn tó mítà 600 sì sọ̀kalẹ̀ sínú àfonífojì tó wà ní ìsàlẹ̀.
Kanjiroba Himal ni ó ń jọba ní ìwọ̀ oòrùn Dolpo; ibi gíga Dhaulagiri dúró ní gúúsù. Àwọn ibi gíga bíi Shey La (mita 5540) àti Ngochin La (mita 5644) ń fún ẹni tí ó rìnrìn àjò náà ní àǹfààní láti rí àwọn òkè ńlá tí yìnyín bo, àwọn yìnyín, àti àwọn àfonífojì líle.
Ní àwọn òkè gíga, ilẹ̀ náà máa ń yọ́, kò sì ní ṣeé gbà. Àwọn òkìtì yìnyín máa ń gbá àwọn òkè gíga mọ́ra, àwọn odò yìnyín ìgbà sì máa ń gbẹ́ àwọn odò kéékèèké sí ilẹ̀ àpáta. Láìka àwọn ipò líle koko sí, Dolpo ní oríṣiríṣi ẹranko ìgbẹ́ tí ó bá àyíká líle yìí mu.
A lè rí àgùntàn aláwọ̀ búlúù tàbí bharal ti Himalaya tí ó ń jẹko lórí àpáta, a sì lè rí àmọ̀tẹ́kùn òjò dídì tí ó ń rìn kiri lórí àwọn òkè gíga nígbàkúgbà.
Àwọn nǹkan bí ẹyẹ ọdẹ, bí idì wúrà àti lammergeier , ń fò lójú ọ̀run bí wọ́n ṣe ń parí àwòrán ilẹ̀ burúkú yìí. Àwọn àfonífojì aláìlágbára àti àwọn adágún tí yìnyín bò àti àwọn òkè gíga para pọ̀ láti fi Dolpo hàn ní ilẹ̀ tí kò yàtọ̀ sí èyíkéyìí ní Nepal.
Asa ati Agbegbe agbegbe ti Dolpo Ekun
Ìgbésí ayé àṣà Dolpo ní í ṣe pẹ̀lú àṣà Tibet àti ìgbàgbọ́ Buddha. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ènìyàn níbí jẹ́ ẹ̀yà Tibet tí a ń pè ní Dolpali tàbí Drokpa , tí a mọ̀ sí àwọn ará ìlú òkèèrè tí wọ́n sì ní ìfẹ́ ọkàn tó lágbára sí àwọn òkè ńlá.
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdílé ló máa ń ṣí lọ sí pápá oko olókè ní àsìkò òtútù àti sí àwọn abúlé tó wà ní ìsàlẹ̀ ní àsìkò òtútù. Wọ́n tún máa ń gbin ọkà barle àti buckwheat ní oko onípele, wọ́n sì máa ń tọ́jú yak, àgùntàn, àti ewúrẹ́ fún wàrà, irun àgùntàn àti ẹran.
Ẹ̀sìn jẹ́ apá pàtàkì nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Àwọn àsíá àdúrà, àwọn ògiri mani, àti àwọn chortens òkúta ni wọ́n ń fi àwọn ibi mímọ́ hàn ní gbogbo agbègbè náà. Shey Gompa , lórí òkè kan ní Upper Dolpo, jẹ́ ilé ìsìn ńlá àti ibi ìsìn. Àwọn ayẹyẹ agbègbè so àwọn ènìyàn pọ̀, bíi ayẹyẹ Dolpo Tiji pẹ̀lú ijó àti àṣà ìbòjú, àti ayẹyẹ ilé ìsìn Shey, ní ọlá fún àwọn ọlọ́run àdúgbò.
Àwọn ènìyàn Dolpo máa ń wọ aṣọ ìbílẹ̀ tí wọ́n fi ọwọ́ hun , wọ́n sì máa ń wọ ohun ọ̀ṣọ́ turquoise àti coral. Àwọn ènìyàn Dolpali mọ wọ́n fún ìfẹ́ àti àlejò wọn , nígbà míìrán wọ́n máa ń pe àwọn tó ń rìnrìn àjò láti jẹ tíì bọ́tà, oúnjẹ, tàbí kí wọ́n máa sùn nílé wọn ní alẹ́, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ń ṣe òfin láti wọ̀lé, wọ́n sì nílò ìwé àṣẹ ìrìn àjò pàtàkì.
Ìgbésí ayé níbí lọ́ra àti àlàáfíà, ó sì ní ìsopọ̀ ìdílé, àṣà, àti ti àdánidá tó lágbára. Àwọn àlejò sí Dolpo ní òye tó ṣọ̀wọ́n nípa àwọn àṣà ìgbàanì ní Himalayas, nítorí pé ìgbésí ayé wọn kò yí padà rárá ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún.
Ìrírí Oúnjẹ àti Ìbùgbé ní Agbègbè Dolpo
Ibùgbé ní Dolpo jẹ́ ohun tí kò ṣòro rárá, pàápàá jùlọ ní Upper Dolpo. Àwọn ilé ìtura ní àwọn abúlé pàtàkì bíi Dunai àti Juphal ní àwọn yàrá òkúta tàbí igi tí ó rọrùn pẹ̀lú àwọn matiresi koríko tàbí irun àgùntàn.
Kì í ṣe gbogbo ìgbà ni a máa ń rí omi ìwẹ̀ àti omi ìṣàn, àwọn yàrá náà sì lè jẹ́ kí a fi ààrò tàbí kí a máa tutù ní alẹ́. Lẹ́yìn àwọn abúlé wọ̀nyí, àwọn ilé tíì díẹ̀ ló wà láàárín wọn, àwọn arìnrìn-àjò sì lè pàgọ́ tàbí kí wọ́n dúró sí ilé àwọn arìnrìn-àjò . Àgọ́ àti àpò ìsùn sábà máa ń wà nínú àwọn ibi ìpàgọ́ ìrìn-àjò náà.
Oúnjẹ ní Dolpo rọrùn, nígbà tí ó bá kan oúnjẹ, ó sì dá lórí àwọn èròjà ìbílẹ̀ tí ó wà. Àdàpọ̀ ìrẹsì àti lẹ́ńtìlì ni a máa ń jẹ ní àwọn abúlé ńláńlá. Àwọn oúnjẹ mìíràn lè jẹ́ thukpa (ọbẹ̀ nudulu), momos (dumplings), àti búrẹ́dì tí a fi ọkà barle tàbí buckwheat ṣe. Tíì bọ́tà Yak jẹ́ ohun tí a sábà máa ń jẹ, tí ó máa ń mú kí ara gbóná, tí ó sì máa ń fúnni ní agbára.
Àwọn ẹfọ́ tuntun ní ìwọ̀nba díẹ̀, oúnjẹ wọn sì sábà máa ń jẹ́ ìṣùpọ̀, wàràkàṣì, tàbí ewébẹ̀ gbígbẹ. A máa ń rí àwọn èròjà protein láti inú àwọn ọkà, ewébẹ̀, àti wàrà yak.
A dámọ̀ràn pé kí àwọn arìnrìn-àjò máa gbé àwọn oúnjẹ míì tó ní agbára gíga tàbí oúnjẹ tí wọ́n fẹ́ràn, pàápàá jùlọ ní àwọn ibi jíjìnnà. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé oúnjẹ tó rọrùn ni, oúnjẹ tó wà ní Dolpo tó láti gbé àwọn arìnrìn-àjò náà ró ní ọjọ́ gígùn tí wọ́n fi ń rìn ìrìn-àjò, kí wọ́n sì fún wọn ní ìtọ́wò oúnjẹ òkè ńlá ní agbègbè náà.
Kí nìdí tí a fi yan agbègbè Dolpo
Dolpo jẹ́ ibi tí àwọn ènìyàn ń wá ìrìn àjò Himalaya tí ó mọ́ . Ó ga, ó jìnnà réré, ó sì ní àwọn ilẹ̀ tí àwọn arìnrìn-àjò púpọ̀ kò tíì kàn. Agbègbè náà ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, àyíká tí ó mọ́ àti àǹfààní láti ṣe àwárí ọ̀kan lára àwọn ààlà Nepal tí ó kẹ́yìn. Àwọn arìnrìn-àjò ní ìrírí ọ̀pọ̀ ènìyàn díẹ̀, wọ́n sì ń gbádùn àwọn àfonífojì tí kò ní ìbàjẹ́, àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ onípele, àti àwọn òkè gíga tí ó ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́ pátápátá.
Ìrírí àṣà ìbílẹ̀ náà tún wúni lórí. Àwọn abúlé ń pa àṣà ìbílẹ̀ Tibet àti Bon mọ́ , àti àwọn ayẹyẹ, àwọn ààtò àdúrà, àti orin ìbílẹ̀ ṣì jẹ́ ibi pàtàkì fún ìgbésí ayé àwùjọ.
Abúlé kọ̀ọ̀kan tí a bá ń bẹ̀ wò dà bí èyí tó jẹ́ òótọ́ àti èyí tí kò ní àsìkò kankan , nítorí pé àwọn ipa òde òní díẹ̀ ló ti ní. Àwọn arìnrìn-àjò afẹ́ gbà láyè láti dín iye àwọn àlejò kù, èyí sì mú kí agbègbè náà máa pa ìwà rere àti àṣà ìbílẹ̀ rẹ̀ mọ́.
Ìrìn àjò náà ṣòro, ó ní àwọn ìrìn àjò gíga, ọjọ́ gígùn, àti àwọn ipò jíjìnnà. Ṣùgbọ́n, a san èrè fún ìsapá náà pẹ̀lú àwọn àwòrán òkè tó tayọ jùlọ ní Nepal.
Dídúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ Adágún Phoksundo tó ní ìró dúdú, rírékọjá ọ̀nà ìje mítà 5,500 , tàbí rírí ìgbésí ayé àṣà àwọn ènìyàn Dolpali lè mú kí àwọn ìrántí tí a kò lè gbàgbé wá. Dolpo kì í ṣe ìpèníjà ara nìkan, ó tún jẹ́ ìrìn àjò àṣà àti ẹ̀mí tó ń múni láyọ̀.
Akoko Ti o dara julọ lati Ṣabẹwo si Agbegbe Dolpo
Àwọn àkókò ìrìnàjò tó dára jùlọ ní Dolpo ni ìgbà ìrúwé (April sí ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kẹfà) àti ìgbà ìwọ́-oòrùn (September sí ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kọkànlá) . Ìgbà ìwọ́-oòrùn máa ń mú ojú ọjọ́ tó dúró ṣinṣin, tó mọ́ kedere pẹ̀lú afẹ́fẹ́ tó mọ́lẹ̀ àti ojú ọ̀run tó mọ́lẹ̀, èyí tó mú kí ó dára fún ìrìnàjò gíga. Ojú ọjọ́ máa ń rọ̀ díẹ̀, nígbà tí òru máa ń tutù nígbà míì, pàápàá jùlọ ní àwọn àfonífojì òkè àti àwọn ibi tí a ti ń kọjá.
Ìgbà ìrúwé tún máa ń dára gan-an, nígbà tí yìnyín ìgbà òtútù bá ti lọ, tí àwọn òdòdó ìgbẹ́ sì ń yọ ní àwọn àfonífojì ìsàlẹ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn arìnrìn-àjò máa ń ṣètò ìrìn àjò láti bá ayẹyẹ Dolpo Tiji mu, èyí tí ó máa ń wáyé ní oṣù Karùn-ún tàbí oṣù Kẹfà, èyí tí ó máa ń fúnni ní ìrírí àṣà àti ẹwà àdánidá àrà ọ̀tọ̀.
Àsìkò òjò, láti àárín oṣù kẹfà sí oṣù kẹjọ, ló máa ń mú òjò ńlá wá sí àwọn agbègbè ìsàlẹ̀, èyí tó máa ń mú kí àwọn ipa ọ̀nà máa rọ̀ tí ó sì léwu. Àwọn oṣù òtútù, láàárín oṣù Kejìlá sí oṣù kejì, le gan-an ní Dolpo.
Ìrọ̀lẹ́ òjò àti otútù tó wà ní ìsàlẹ̀ òdo mú kí ìrìn àjò ṣòro gan-an; ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipa ọ̀nà ni a kò lè dé. Fún àwọn ipò tó dára jùlọ, àwọn ìran tó dára jùlọ, àti èrè tó dára jùlọ, gbèrò ìrìn àjò ní ìparí ìrúwé tàbí ìgbà ìwọ́-oòrùn kí o sì máa ṣàyẹ̀wò àsọtẹ́lẹ̀ ojú ọjọ́ agbègbè rẹ kí o tó lọ.

