Ukonyuka kweMirhumo yeMvume yokuNqabela iMount Everest: Uhlalutyo oluneenkcukacha
Urhulumente waseNepal ubhengeze ukonyuka okukhulu kwimirhumo yeemvume zokunyuka iNtaba i-Everest, nto leyo ephawula ukunyuka kokuqala kwiminyaka ephantse ibe lishumi. Esi sigqibo, esiya kunyusa iindleko zeemvume zokunyuka ngaphezulu kwe-35%, sigxininisa ukubaluleka kohambo lweNtaba i-Everest kwezoqoqosho nakwenkcubeko eNepal kunye nempembelelo yazo kubantu abakhwela iintaba kwihlabathi liphela. Olu hlalutyo lubanzi lujonga iinkcukacha zolu nyuko lweentlawulo, iziphumo zalo, kunye nomxholo obanzi ojikeleze uhambo lweNtaba i-Everest.
IMount Everest: Eyona Ncopho inde ehlabathini
INtaba i-Everest , ekummandla we-Everest , imi kwiimitha eziyi-8,848 (iinyawo ezingama-29,029) ngaphezu komphakamo wolwandle, nto leyo eyenza ibe yeyona ntaba iphakamileyo eMhlabeni. Ikwindawo engaphantsi kweMahalangur Himal yeHimalayas, inqumla umda phakathi kweNepal kunye neTibet Autonomous Region yaseTshayina. Igama lentaba yesiNepali yi-“Sagarmatha,” elithetha “uThixokazi weSibhakabhaka,” ngelixa ngesiTibet, yaziwa ngokuba yi-“Chomolungma,” okanye “uMama oyiNgcwele.”
Ukubaluleka kweMbali
IMount Everest iye yatsala umdla wabakhenkethi nabakhweli kangangeenkulungwane. Ukunyuka kokuqala okuyimpumelelo kwaphunyezwa ngoMeyi 29, 1953, nguSir Edmund Hillary waseNew Zealand kunye noTenzing Norgay, iSherpa yaseNepal, ngendlela yaseSouth Col. Le mpumelelo inkulu yomeleza igama le-Everest njengolona celomngeni lwabakhweli beentaba.
Iimpawu zeMozulu kunye nezeJografi
Indawo eyoyikekayo yeMount Everest inika abakhweli imiceli mngeni enzima. Amaqondo obushushu angehla aye ku -60°C (-76°F) encotsheni, kwaye umoya udla ngokudlula kwi-100 mph. Iimeko zokuphakama kwentaba zibandakanya amanqanaba asezantsi eoksijini, ekhokelela kumngcipheko onzima njengokugula kobude, iqabaka, kunye ne-hypothermia. Phezu kwazo nje ezi ngozi, amawakawaka abantu abanyuka intaba bazama ukunyuka nyaka ngamnye, beqhutywa ngumnqweno wokoyisa eyona ncopho iphakamileyo ehlabathini.
Isibhengezo soLwando
NgoJanuwari 24, 2025, uNarayan Prasad Regmi, uMlawuli Jikelele weSebe lezoKhenketho eNepal, ubhengeze ukunyuka kwe-36% kwimirhumo yemvume yokunyuka kwi-Mount Everest. Ukuqala ngoSeptemba, amaxabiso amatsha asebenza kumaxesha ahlukeneyo okunyuka:
- Epreli-Meyi (Ixesha Eliphezulu): Iintlawulo zemvume ziya kunyuka ukusuka kwi-11,000 yeedola ukuya kwi-15,000 yeedola.
- Septemba-Novemba (Ixesha lokwindla): Iintlawulo ziya kunyuka ukuya kwi-7,500 yeedola.
- Disemba-Februwari (Ixesha laseBusika): Iintlawulo ziya kunyuka ukuya kwi-3,750 yeedola.
Olu lwando, lolokuqala kwisithuba seminyaka elishumi, lwaphunyezwa emva kweminyaka yeengxoxo.
Isizathu sokunyuswa kweMrhumo
- Ukuveliswa kweNgeniso: Imirhumo yemvume ngumthombo obalulekileyo wengeniso eNepal. Le nkxaso-mali ifak’ isandla ekugcineni iipaki zelizwe, ekuxhaseni uluntu lwasekuhlaleni nasekuqiniseni uqoqosho lwelizwe.
- Iindleko zokuSebenza ezongeziweyo: Kule minyaka, iindleko zokulawula uhambo lwe-Everest zinyukile, kubandakanywa nesidingo seziseko ezingcono, imisebenzi yokuhlangula, kunye nokulondolozwa kwendalo.
- Ukunyuka kwamaxabiso kunye noLungiso lweMali: Ubume bemirhumo yangaphambili, engatshintshiyo malunga neshumi leminyaka, ayisabonakali ubunyani bezoqoqosho ekugcineni iindlela ezinyukayo kunye nokubonelela ngeenkonzo eziyimfuneko.
Uqoqosho lwaseNepal luxhomekeke kakhulu kukhenketho, kunye neMount Everest njengendawo enomtsalane. Nyaka ngamnye, malunga nama-300 eemvume ezikhutshiweyo zokukhwela i-Everest ngexesha lonyaka eliphakamileyo. Ukongeza kwimirhumo yemvume, abakhweli bachitha imali kwinkxaso yolungiselelo, izikhokelo, abathwali, kunye nezinye iinkonzo, okonyusa kakhulu ingeniso yasekhaya.
- Amathuba eNgqesho: Amawakawaka abantu baseNepali, kuquka iSherpas, abakhokelayo, abapheki, nabathwali, baxhomekeke kwiihambo ze-Everest ukuze baziphilise. Ukunyuswa komrhumo wemvume kujolise ekuqinisekiseni imbuyekezo enobulungisa ngegalelo labo elixabisekileyo.
- Ingeniso yeSizwe: Ngo-2024 kuphela, ukhenketho lwenze ngaphezulu kwe-700 yezigidi zeedola eNepal, kunye nenxalenye enkulu evela kwimisebenzi yokunyuka intaba.
Ukubaluleka kweNkcubeko
IMount Everest ibambe ukubaluleka kokomoya okunzulu kubantu baseSherpa kunye nolunye uluntu lwaseHimalaya. Igqalwa njengendawo engcwele, kwaye ukukhwela kuyo luhambo lwasenyameni nolwasemoyeni.
Iimpembelelo zokuNyuswa koMrhumo
KwabaNtabeni
Ukunyuka komrhumo akunakwenzeka ukuba kuthintele abakhweli abakhulu, njengoko iindleko zizonke zehambo ye-Everest-ehlala idlula i-$ 40,000-yenza intlawulo yemvume ibe yinto enye. Nangona kunjalo, inokuchaphazela abakhweli abaqaphela uhlahlo lwabiwo-mali okanye amaqela amancinci ohambo.
Eyabaququzeleli beExpedition
Iinkampani zohambo ziya kufuneka zilungelelanise amaxabiso azo, nto leyo enokwenza ukuba ukhenketho olukhokelwayo lubize kakhulu. Abaqhubi abakhulu, ababonelela abathengi abatyebileyo, abanakuchaphazeleka kancinci kuneempahla ezincinci ezibonelela abakhweli bebhajethi.
YeNdalo
Imirhumo ephezulu inokunceda ekuxhaseni iinzame zolondolozo ezibalulekileyo. Ukuthontelana kwabakhweli kuye kwayicinezela inkqubo yendalo eethe-ethe ye-Everest, nto leyo ekhokelela kwiingxaki ezifana nokuqokelelana kwenkunkuma kunye nokonakaliswa kwendalo. Ukwanda kwengeniso kunokuxhasa imisebenzi yokucoca kunye namanyathelo okhenketho oluzinzileyo.
Imingeni kunye namathuba
Ukujongana neNgxinano
Ukuduma kwe-Everest kukhokelele ekuxineni kwabantu, ngakumbi ngexesha lexesha eliphakamileyo. Imigca emide kwisamithi ibeka imingcipheko yokhuseleko kwaye inciphise amava okunyuka. Ukunyuswa komrhumo kunokunciphisa inani labakhweli, ukunciphisa ingxinano.
Ukuphucula imilinganiselo yoKhuseleko
Imirhumo ephezulu inokwenza iinkqubo ezingcono zokhuseleko, kubandakanya uqikelelo lwemozulu oluphuculweyo, imisebenzi yokuhlangula, kunye nezibonelelo zonyango kwiinkampu ezisisiseko.
Ukukhuthaza ezinye iindlela kunye namaxesha onyaka
ISebe lezoKhenketho lijolise ekukhuthazeni amaxesha onyaka okunyuka angaxinana kakhulu (ekwindla nasebusika) ngokuphumeza ukonyuka komrhumo ngokomlinganiselo. Esi sicwangciso sinokunceda ukusasaza abakhweli ngokulinganayo unyaka wonke.
Uhambo lweMbali kunye nolwale mihla
Ukunyuka kweLandmark
Ukususela ekunyukeni kokuqala kukaHillary noTenzing ngempumelelo, abantu abangaphezu kwama-6,000 baye bafikelela kwincopho ye-Everest . Impumelelo ephawulekayo ibandakanya ukunyuka kukaReinhold Messner noPeter Habeler okungenaoksijini ngo-1978 kunye nokunyuka kwembali kukaJunko Tabei njengomfazi wokuqala ukukhwela intaba i-Everest ngo-1975.
Imingeni yangoku
Uhambo lwale mihla lujongene nemingeni efana nokutshintsha kwemozulu, okunyibilikisa umkhenkce kunye neendlela eziphazamisayo. Ukongeza, ukuthengiswa kwe-Everest kubangele iingxoxo malunga nokuziphatha kokuvumela abakhweli abangenamava ukuba bazame ukunyuka.
isiphelo
Isigqibo sokunyuswa kweentlawulo zemvume yokunyuka kwiMount Everest sibonisa ukuzibophelela kweNepal ekugcineni ubutyebi bayo bendalo obubonakalayo ngelixa iqinisekisa ukukhula koqoqosho oluzinzileyo. Nangona ukunyuka kunokunyusa iindleko zabakhweli, kukwabonisa amathuba okuphucula ukhuseleko, ukunciphisa impembelelo yokusingqongileyo, kunye nokukhuthaza izenzo zokhenketho ezilinganayo. Umtsalane weMount Everest uhlala ungancipha, ukhuthaza abantu abanomdla kwaye unegalelo kubutyebi benkcubeko noqoqosho lwaseNepal.
