ʻO Swayambhunath kekahi o nā wahi hoʻomana Buddhist kaulana ma ke awāwa ʻo Kathmandu , ma ke komohana o ke kūlanakauhale ʻo Kathmandu. ʻO Swayambhunath, i ʻike ʻia hoʻi ʻo Simbhu ma ka ʻōlelo kūloko i loaʻa mai ka huaʻōlelo Singgu, ʻo ia hoʻi ʻo 'self-Sprung'. Ua kapa ʻia hoʻi ʻo ia ʻo ka Monkey Temple i waena o nā malihini. No nā Newars kūloko, ʻo ia ka wahi hoʻomana Buddhist kapu loa. No nā Tibetans a me nā mea hahai o ka Tibetan Buddhism, ʻo ia ka lua o ka wahi hoʻomana nui ma hope o Boudhanath.
Aia ka paʻakikī i kahi stupa, nā ʻano luakini like ʻole, a me nā luakini, ʻo kekahi i hoʻi i ka wā Licchavi. ʻO kahi hale mōneka Tibet, hale hōʻikeʻike, a me ka hale waihona puke he mau mea hou i hoʻohui ʻia. Ua pena ʻia nā maka o Buddha a me nā kuʻemaka o ka stupa. Ma waena o lākou, aia kahi māka e like me ka māka nīnau; i kapa ʻia ʻo Sukhawati (ala i ka lani), ʻelua mau wahi komo i ke kahua: kahi alapiʻi lōʻihi e alakaʻi pololei ana i ke kahua nui o ka luakini, mai ka piko o ka puʻu a hiki i ka hikina, a me kahi alanui kaʻa a puni ka puʻu mai ka hema e alakaʻi ana i ka puka komo hema. ʻO ka ʻike mua i ka hiki ʻana i ka piko o ke alapiʻi ʻo ia ka Vajra (koʻokoʻo hekili).
Mai ke kuʻuna Vajrayana o ka Newar Buddhism ka kiʻi o Swayambhunath. Eia nō naʻe, he wahi koʻikoʻi nō hoʻi ka paʻakikī no nā Buddhist o nā kula he nui a mahalo ʻia hoʻi e nā Hindu. Wahi a Gopalrajvamsabali, ua hoʻokumu ʻia e ke kupuna kāne nui o King Manadeva (464-505 CE), ʻo King Virsadeva, ma kahi o ka hoʻomaka ʻana o ke kenekulia 5 CE . Me he mea lā ua hōʻoia ʻia kēia e kahi palapala pōhaku i hōʻino ʻia i loaʻa ma ia wahi, e hōʻike ana ua kauoha ʻo King Virasadeva i ka hana i ka makahiki 640 CE. Wahi a Percival Brown, he 2000 makahiki ʻo Swayambhu. Wahi a JC Regmi, ua kūkulu ʻia ʻo Swayambhu i ka wā ʻo Kirat, ma mua o Lichhavis.
Wahi a ka Swayambhu Purana, ʻo ke awāwa holoʻokoʻa he loko kahi i noho ai ka nag (nahesa) kahi i kanu ai ʻo Bipaswi Buddha i kahi hua lotus i ulu ai ka pua lotus. Ma muli o ka ʻike ʻana i ka Jyotirswarup (lapalapa aniani) ua hele mai ʻo Manjusiri mai Mahachin (Kina) me King Dharmakar, kāna mau wāhine ʻelua, nā mahiʻai, a me nā mōneka e hoʻomana iā ia. I kona ʻike ʻana he hiki i ke awāwa ke lilo i wahi noho maikaʻi a no ka hoʻolilo ʻana i kahi wahi i maʻalahi i nā malihini kanaka, ua ʻoki ʻo ia i kahi awāwa ma Chovar. Ua kahe ka wai mai loko mai o ka loko a hana i wahi noho. Ua hoʻololi ʻia ka lotus i puʻu a ua lilo ka pua i stupa.
I ka makahiki 1349, ua hoʻouka kaua ʻo Samasuddhin Ilyas o ke aupuni Bengal i ke awāwa ʻo Kathmandu a hōʻino i ka stupa Swayambhu e ka pūʻali koa Muslim a ma hope ua hoʻoponopono ʻia e King Saktimalle Bhalloka. I ka makahiki 1505, ua hoʻohui ka yogin ʻo Sangye Gyaltsen i ka huila a me ka spire i ka dome o ka stupa. I ka makahiki 1614, ua kūkulu ka 6th Shamarpa i nā luakini i loko o ka stupa ma nā ʻaoʻao ʻehā. Ua mālama kekahi mau Kagyu Lama koʻikoʻi i kahi ʻaha hoʻolaʻa i ka makahiki 1750 ma hope o ka hoʻoponopono hou ʻana. ʻO ke kumu kaulana ʻo Bhutanese ʻo Lopon Tsechu Rinpoche (1918-2003), ke abbot i hala o ka Bhutanese Drugpa Kagyu Monastery ma ka ʻaoʻao komohana o nā stupa, ua hele mai i Nepal e kōkua i kona ʻanakala, ʻo Drukpa Lama Sherab Dorje, i ka hoʻihoʻi ʻana a me ka mālama ʻana i ka stupa i ka hoʻomaka ʻana o ke kenekulia 20. Ua hoʻopau ʻia ka hoʻoponopono hou loa o ka stupa Swayambhu i Mei 2010.
Ua kapa ʻia ke awāwa ʻo Swayambhu, ʻo ia hoʻi ka mea i hana ponoʻī. Mai ka lapalapa ahi mau loa (Syambhu) kahi i kūkulu ʻia ai kahi stupa. Eia naʻe, ua ʻōlelo ʻia ua kipa ʻo Emperor Ashoka i ke kahua i ke kenekulia ʻekolu BC a kūkulu i ka luakini ma ka puʻu i luku ʻia ma hope akā ʻaʻole i hōʻoia ʻia i ka mōʻaukala.
ʻOiai ua manaʻo ʻia he wahi Buddhist kēia wahi, ua mahalo ʻia kēia wahi e nā Buddhist a me nā Hindu. Ua hoʻohanohano nā Mōʻī Hindu he nui i ka luakini, me Pratap Malla, ke aliʻi mana o Kathmandu, nāna i kuleana no ke kūkulu ʻana i ke alapiʻi hikina i ke kenekulia 17. Ua kūkulu ʻo Pratap Malla i nā luakini ʻo Pratap Pur lāua ʻo Anantapur ma ia wahi. Ua hoʻoponopono hou ʻia ka stupa i Mei 2010, ʻo ia kona hoʻoponopono nui mua ʻana mai ka makahiki 1921, a ʻo kona 15 i loko o kahi kokoke i 1,500 mau makahiki mai kona kūkulu ʻia ʻana. Ua uhi hou ʻia ka dome me ka hoʻohana ʻana i 20kg o ke gula. Ua kākoʻo ʻia ka hoʻoponopono hou ʻana e ke Kikowaena Hoʻomanaʻo ʻo Tibetan Nyingma o Kaleponi a hoʻomaka i Iune 2008.
Ma kahi o 5 am i ka lā 14 Pepeluali 2011, ua pōʻino ka luakini ʻo Pratapur ma Swayambhu Monument Zone mai kahi uila i ka wā o ka hekili. Ua pōʻino ka hale ʻo Swayambhunath i ka ʻōlaʻi nui o ʻApelila 2015.
